گریس و روانکار | Grease & Lubricants
در محیطهای عملیاتی سنگین مانند پالایشگاهها، سکوهای نفتی و واحدهای پتروشیمی، تجهیزات مکانیکی (مانند پمپها، کمپرسورها، شیرآلات و رولینگ برینگها) تحت تأثیر عوامل مخربی نظیر دماهای بسیار بالا/پایین، فشارهای نامتعارف و محیطهای خورنده قرار دارند. استفاده از روانکارهای نامناسب نه تنها باعث اصطکاک و سایش میشود، بلکه میتواند منجر به توقف ناگهانی تولید (Unplanned Shutdown)، افزایش هزینههای تعمیرات و در نهایت بروز حوادث ایمنی شود. سیستمهای روانکاری ما، با ایجاد یک لایه محافظتی پایدار، عمر مفید قطعات را به حداکثر میرسانند.
تفاوت روغن و گریس | Oil vs Grease
روانکارها (روغنها): دارای ویسکوزیته پایینتر و قابلیت حرکت سریع هستند. برای سیستمهایی که نیاز به گردش مداوم و خنککاری (Cooling) دارند (مانند سیستمهای هیدرولیک یا گیربکسهای بزرگ) استفاده میشوند.
گریسها: نوعی روغن غلیظ شده هستند که با افزودن یک افزودنی صابونی (Thickener) ساخته میشوند. گریسها در محل تماس باقی میمانند و برای قطعاتی که نیاز به روانکاری مداوم ندارند یا در معرض نشت روغن هستند (مانند بیرینگهای باز یا قطعاتی که در معرض آب و گرد و غبار هستند) ایدهآل هستند.
| شاخص ویسکوزیته (Viscosity Index – VI) | پایداری روغن در تغییرات دما. |
| عدد باز (Base Number – BN) | مخصوص روغنهای اسیدی که در محیطهای خورنده استفاده میشوند. |
| نقطه ریزش (Pour Point) | برای عملیات در محیطهای بسیار سرد (مانند مناطق قطبی یا خطوط لوله در ارتفاعات). |
| نقطه اشتعال (Flash Point) | برای ایمنی در محیطهای دارای خطر آتشسوزی. |
| سازگاری با مواد آببندی (Seal Compatibility) | اطمینان از اینکه روانکار باعث باد کردن یا خشک شدن واشرها و O-ringها نمیشود. |
انواع گریس و روانکار بر اساس کاربرد در صنایع نفت و گاز
روانکارهای با مقاومت حرارتی بالا (High-Temperature Lubricants)
- توربینها، کمپرسورها و قطعاتی که در نزدیکی کوره یا فرآیندهای اکسیداسیون هستند.
- جلوگیری از تبخیر یا اکسیداسیون روغن در دماهای بالا.
گریسهای ضد آب و مقاوم در برابر شستشو (Water-Resistant Greases)
- تجهیزات دریایی (Offshore)، پمپهای زیرآبی و شیرآلات در محیطهای با رطوبت بسیار بالا.
- جلوگیری از ورود آب به داخل بیرینگ و جلوگیری از زنگزدگی (Corrosion Inhibition).
روانکارهای فشار بالا (EP – Extreme Pressure)
- چرخدندههای سنگین، شفتهای تحت بارگذاری زیاد و سیستمهای مکانیکی با ضربه (Shock Load).
- داشتن افزودنیهای شیمیایی که در فشار بالا، لایه روغن را نمیشکنند و مانع تماس فلز با فلز میشوند.
روانکارهای خورنده و شیمیایی (Chemical Resistant)
- تجهیزات در تماس با مواد شیمیایی، اسیدها یا فرآوردههای نفتی خاص.
- پایداری ساختاری در برابر تخریب شیمیایی.