درز اتصال (Expansion Joint)
انعطافپذیری مطمئن برای خطوط لوله و تجهیزات صنعتی
در بسیاری از واحدهای صنعتی، خطوط لوله و تجهیزات در اثر تغییرات دما، فشار، ارتعاشات مکانیکی، نشست سازهای یا حرکتهای ناشی از عملکرد تجهیزات، دچار تغییر طول و جابهجایی میشوند. اگر این حرکات بهدرستی کنترل نشوند، تنشهای اضافی به لولهها، فلنجها، نازل تجهیزات، شیرآلات و سازههای نگهدارنده منتقل خواهد شد.
Expansion Joint یا درز انبساط با ایجاد انعطافپذیری کنترلشده، این تغییرمکانها را جذب کرده و از بروز ترک، شکست، نشتی و آسیبهای مکانیکی در سیستم جلوگیری میکند.
وظیفه و عملکرد اکسپنشن جوینت
اکسپنشن جوینت با تغییر شکل کنترلشده در بخش انعطافپذیر خود، حرکات ایجادشده در سیستم را جذب میکند. مهمترین حرکات قابل جذب عبارتاند از:
- حرکت محوری یا طولی (Axial Movement)
- حرکت جانبی (Lateral Movement)
- حرکت زاویهای (Angular Movement)
- ارتعاشات مکانیکی (Vibration)
- انبساط و انقباض ناشی از تغییرات دما
- نشست یا جابهجایی محدود سازهای
- کاهش انتقال صدا و ضربه در برخی کاربردها
انواع Expasion Joint
- اکسپنشن جوینت لاستیکی
- اکسپنشن جوینت فلزی
- اکسپنشن جوینت پارچهای
- اکسپنشن جوینت سازهای
مزایای استفاده از اکسپنشن جوینت
استفاده صحیح از Expansion Joint میتواند مزایای زیر را به همراه داشته باشد:
- کاهش تنشهای وارد بر خطوط لوله
- جلوگیری از شکست و ترک در اتصالات
- افزایش عمر مفید تجهیزات و خطوط فرآیندی
- کاهش انتقال ارتعاشات به سازه
- کاهش احتمال نشتی در سیستم
- جبران انبساط حرارتی خطوط
- حفاظت از نازل پمپها، کمپرسورها و تجهیزات دوار
- کاهش هزینههای تعمیرات و توقف تولید
- افزایش ایمنی در واحدهای نفت، گاز و پتروشیمی
کاربرد اکسپنشن جوینت در صنایع نفت و گاز
اکسپنشن جوینتها در بخشهای مختلف صنعت نفت، گاز و انرژی مورد استفاده قرار میگیرند، از جمله:
- خطوط انتقال نفت و گاز
- واحدهای پالایشگاهی و پتروشیمی
- خطوط بخار و کندانس
- سیستمهای آب خنککننده
- اتصالات پمپ و کمپرسور
- خطوط متصل به مخازن ذخیره
- سیستمهای اگزوز و دودکش
- تأسیسات فراساحلی و دریایی
- خطوط بارگیری و تخلیه در ترمینالها
- سیستمهای لولهکشی اسکله و جتتی
استانداردها و الزامات طراحی
بسته به نوع اکسپنشن جوینت و کاربرد آن، طراحی و ساخت میتواند بر اساس استانداردها و الزامات فنی مرتبط انجام شود، از جمله:
- EJMA برای اکسپنشن جوینتهای فلزی
- ASME B31.3 برای خطوط لوله فرآیندی
- ASME B31.1 برای خطوط لوله نیروگاهی
- EN و ISO برای تجهیزات و اتصالات صنعتی
- الزامات پروژه، کارفرما و شرکتهای ردهبندی دریایی
- الزامات ضدخوردگی و رنگآمیزی در محیطهای دریایی
